۰۵اگر داروی استروژنِ واژینال برایتان تجویز شده، طبقِ دستورِ پزشک و بدونِ قطعِ خودسرانه، آن را ادامه دهید.
۰۶فعالیتِ جنسیِ منظم به خونرسانیِ بافتِ واژن کمک میکند و از این راه، خشکی را کاهش میدهد.
۰۶ پرسشهای پرتکرار
چرا بعد از یائسگی عفونتِ ادراری بیشتر میشود؟
با افتِ استروژن، بافتِ واژن و مجرایِ ادرار نازکتر میشود و باکتریهایِ خوبِ محافظ کم میشوند؛ همین راه را برایِ باکتریهایِ مضر باز میکند و عفونت راحتتر برمیگردد.
کِرمِ استروژنِ واژینال تا کِی باید مصرف شود؟ ضرر دارد؟
این کِرم معمولاً مادامالعمر و بهصورتِ نگهدارنده تجویز میشود، چون با قطعش علائم برمیگردد. دوزِ آن آنقدر پایین است که جذبش به کلِ بدن ناچیز است و با نظرِ پزشک، حتی برایِ برخی از زنان با سابقهٔ سرطانِ پستان قابلِ استفاده است.
خشکیِ واژن بعد از یائسگی خودش خوب میشود؟
نه، برخلافِ گرگرفتگی که با گذشتِ زمان کم میشود، خشکیِ ناشیِ از یائسگی خودبهخود بهتر نمیشود و اگر درمان نشود، معمولاً کمکم بدتر هم میشود.
لیزرِ واژینال برایِ خشکیِ یائسگی مؤثر است؟
لیزرِ واژینال گزینهٔ جدیدتری است که به بعضی از زنان کمک کرده، اما شواهدِ علمیِ بلندمدت دربارهٔ اثربخشی و ایمنیِ آن هنوز کامل نیست؛ فعلاً بهعنوانِ اولین انتخابِ درمانی توصیه نمیشود.
چه زمانی باید برایِ عفونتِ ادراریِ مکرر آنتیبیوتیکِ پیشگیرانه گرفت؟
اگر با وجودِ درمانِ خشکیِ واژن، عفونتِ ادراری همچنان چند بار در سال برگردد، پزشک ممکن است یک دورهٔ کوتاهِ پیشگیرانه یا قرصِ بعد از نزدیکی پیشنهاد دهد؛ این تصمیم را باید بعد از معاینه و ردِ علتهایِ دیگر گرفت.
خلاصهٔ بالینی
سندرمِ ادراری-تناسلیِ یائسگی (GSM) پیامدِ افتِ استروژن بعد از یائسگی است و با آتروفیِ اپیتلیومِ واژن، ولو و اورترا همراه میشود؛ طیفی از خشکی، دیسپارونی، اورژنسیِ ادراری، دیزوری و عفونتِ مکررِ مجاریِ ادراری ایجاد میکند. برخلافِ علائمِ وازوموتورِ یائسگی که با گذشتِ زمان کم میشوند، این سندرم خودبهخود بهبود نمییابد، پروگنوزِ آن بدونِ درمان پیشرونده است و شیوعش هرچه از یائسگی بگذرد بیشتر میشود.
۰۱ تشخیص و ارزیابیِ سندرمِ ادراری-تناسلیِ یائسگی (GSM)
۰۱شرحِحالِ هدفمند از زمانِ یائسگی (طبیعی، جراحی یا ناشی از شیمیدرمانی)، سابقهٔ عفونتِ ادراریِ مکرر، دیسپارونی، اورژنسی و فرکانسِ ادراری، و مصرفِ داروهایِ ضدِاستروژن مثلِ تاموکسیفن یا مهارکنندههایِ آروماتاز
۰۱خطِ اول، استروژنِ موضعیِ واژینال است (کِرم، قرصِ واژینال یا رینگ)؛ آتروفی را برطرف میکند، بروزِ عفونتِ مکررِ ادراری را کاهش میدهد و جذبِ سیستمیکِ آن بسیار کم است.
۰۲در بیمارانی که استروژن برایشان منع دارد یا ترجیحِ غیرِهورمونی دارند، پراسترونِ واژینال (DHEA) یا اوسپمیفنِ خوراکی (یک SERM) تجویز میشود.
۰۳مرطوبکننده یا لوبریکانتِ واژینالِ بدونِ هورمون، در مواردِ خفیف یا همزمان با درمانِ اصلی، به کار میرود.
۰۴فیزیوتراپیِ کفِ لگن، قدرت و کیفیتِ بافتِ این ناحیه را بهبود میدهد و بیاختیاریِ استرسیِ همراه را کنترل میکند.
۰۵در عفونتِ ادراریِ مکررِ مقاوم به استروژنِ موضعی و بعد از ردِ علتِ آناتومیک، پروفیلاکسیِ آنتیبیوتیکیِ کمدوزِ روزانه یا پروفیلاکسیِ پسامقاربتی طبقِ گایدلاین تجویز میشود. پروبیوتیکِ واژینال یا خوراکی هم برایِ بازگرداندنِ فلورِ لاکتوباسیلی به آن اضافه میشود.
۰۶در کارونکلِ اورترالِ علامتدار و مقاوم به درمانِ موضعی، رزکسیونِ جراحیِ سرپایی مطرح میشود.
۰۷در همپوشانی با علائمِ سیستمیکِ یائسگی مثلِ گرگرفتگی و تعریقِ شبانه، بیمار برایِ سنجشِ ریسک-بنفیتِ درمانِ جایگزینیِ هورمونیِ سیستمیک (HRT) به متخصصِ زنان ارجاع داده میشود.
۰۸لیزرِ فرکشنالِ CO2 واژینال گزینهٔ نوظهوری است برایِ بیمارانِ منتخبی که به درمانِ استاندارد پاسخ ندادهاند؛ هنوز خارج از خطِ اولِ درمان قرار دارد.
۰۹فالوآپِ منظم پاسخ به درمان را میسنجد و دوز را تنظیم میکند. این یک درمانِ کوتاهمدت نیست؛ معمولاً باید بهصورتِ نگهدارنده و بلندمدت ادامه یابد.
پرچمهای قرمز بالینی
تب همراه با علائمِ ادراری، احتمالِ پیلونفریت یا سپسیسِ اورولوژیک را مطرح میکند و نیازمندِ بستری و آنتیبیوتیکِ وریدی است.
هماچوریِ ماکروسکوپیکِ بدونِ عفونتِ اثباتشده، سیستوسکوپیِ فوری برایِ ردِ بدخیمیِ مثانه را ایجاب میکند.
رتانسیونِ حادِ ادرار به کاتتریزاسیونِ فوری نیاز دارد.
در هرگونه خونریزیِ غیرِطبیعیِ واژینال بعد از یائسگی، پیش از شروعِ استروژن، باید بیمار را فوری برایِ ردِ بدخیمیِ اندومتر به متخصصِ زنان ارجاع داد.
عدمِ پاسخ به درمانِ استانداردِ استروژنِ موضعی پس از چند هفته، بازنگریِ تشخیص و بررسیِ سایرِ تشخیصهایِ افتراقی را میطلبد.
۰۳ نکاتِ کلیدیِ بالینی و شواهدِ درمانِ GSM
۰۱گایدلاینِ AUA/SUFU: استروژنِ موضعیِ واژینال بروزِ عفونتِ مکررِ ادراری را در زنانِ یائسه بهطورِ معنادار کاهش میدهد و بر استروژنِ سیستمیک برایِ همین اندیکاسیون ارجحیت دارد.
۰۳گایدلاینِ NAMS: پراسترونِ واژینال و اوسپمیفنِ خوراکی جایگزینهایِ غیرِاستروژنیِ مؤثر برایِ دیسپارونیِ ناشیِ از GSM هستند؛ در سابقهٔ سرطانِ پستان، تصمیم باید مشترک با آنکولوژیست گرفته شود.
۰۴پروفیلاکسیِ آنتیبیوتیکی برایِ عفونتِ ادراریِ مکرر تنها بعد از شکستِ استروژنِ موضعی و ردِ علتِ آناتومیک توصیه میشود.
۰۵شواهدِ لیزرِ واژینال هنوز محدود است؛ نهادهایِ نظارتی دربارهٔ ایمنی و اثربخشیِ بلندمدتِ آن هشدار دادهاند و آن را خطِ اول نمیدانند.
